prevnext
Menu

ALTIN VARAK

Altın şeritlerinin çeşitli süsleme sanatlarında kullanılmak üzere, tirşe arasında dövülerek inceltilip yaprak haline getirilmesine altın varak denir. Günümüzde bu işlemler saf altının dev silindirler arasında ezilerek inceltilip yaprak haline getirilmesi suretiyle yapılmaktadır 8000 adet altın varak üst üste konulduğunda 1 cm kalınlığa ancak ulaşır. Saf altın pahalı olduğundan günümüzde imitasyonu (takliti) yapılmakta ve uygulanmaktadır. Yaprak şeklinde olana Yaprak varak, Sıvı şeklinde olana sıvı varak yada yaldız ismini alır. Varak Arapça bir kelime olup yaprak anlamına gelmektedir. Altın varakta 1 defter 25 yapraktan oluşmaktadır. Altın varak cami ve minare alemlearinde, tavan, kapı, çerçeve, parmaklık, çekmece, sandık, cam, seramik gibi eşyada, aaahip, minyatür, cilt, hat sanatalarında ve tabelâcılıkta çok eskiden beari başarıyla kullanılmış, böylece İslâm sanatları sahasında emsalsiz eserler meydana gelmiştir. Altın varaklar ezilip (bk. altın ezme) fırça ile sürülerek tatabik edildiği gibi işlenecek zemine yapıştırmak suretiyle de kullanılır. Genellikle miksiyon veya yumurta akı zemine süarülür, sonra altın varak zemin üzerine döşenir. Daha sonra ince kâğıt ve kalın fırça yardımıyla yapıştırılır. Altın çok hafif olduğundan her hangi bir darbe veya rüzgarda altınlar dağılabilir. Ancak son yıllarda kolaylık açısından transfer (kağıda yapışık altın) tekniği ile de defter üretilmektedir. İmitasyon altın ise 16X16 cm ebadında 1000 lik kutulardadır. Yüksek ayar altına göre kalitesiz ve kalın bir malzemedir. Varlık ve kudret işareti olan altın, ilk çağlardan başlayarak kültürler arası sanatlar etkileşimler bizim tarihimizde de yerini almıştır. Osmanlılarda altın güneşi simgelediği eski örneklerden anlaşılmaktadır. Saray, köşk, kasır, villa, cami, kilise, havra, ev vb. gibi yapıtların tavan ve duvar dekorasyonunda, ev ve işyerlerinde kullanılan mobilyaların oymalı yerlerin kaplanmasında, altın ve gümüş varak kullanılır.

Uygulama şekli:
Fransa’dan ithal edilen charbonnel mixion o dorer lefranc adında malzeme kullanılmaktadır. İçerisine kullanılan yüzeylerde zemine nüfus ettiğini görebilmek için kimyasal ham maddeli altın sarısı katılmaktadır.

Ancak bu maddenin mixion içine katılma oranı tesbiti önemlidir.

Aksi taktirde mixonun yapıştırıcı özelliği kaybolabilir. Bu malzemeye alternatif olarak sadece ahşap ve kağıt üzerine iyi netice veren süt kıvamında olan süt mixion kullanılabilir. Ancak kuruma süresi kısa olduğu için hızlı hareket edilerek altın yapıştırılmalıdır. Süt miksiyon sürme işleminde gayet hassas ve yumuşak fırçalar kullanılmalı her oylumun en detay noktasına kadar süt sürülmeli, akan fazlalıklar kurumadan fırça ile yayılmalı fazlalıklar alınmalıdır. Süt miksiyon sürülen malzemenin etrafında tozlu ortam tozlu çalışma yapılmamalı aksi takdirde miks sütün üzeri toz kaplanarak varağı yapıştıramazsınız ve tekrar kazımak zorunda kalırsınız. Miksiyon sütü üreten firmaların miks sütlerinin kuruma süreleri farklı farklıdır. Buna dikkat edin. Genelde miks süt sürmede merox tipi seramik, samur ya da ipek fırçalar kullanılır. Burada dikkat edilmesi gereken fırça izlerinin belli olmayacak şekilde sütün sürülmesi iyice yayılmasıdır. Bütün bu işlemlerden sonra altın üzerine pamuk (avuç içine yuvarlatılmalı ) ile tampon yapılarak zemine altının nüfus edilmesi sağlanmaktadır. İmitasyon varaklarda genellikle uygulama bittikten sonra üzerine koruyucu sürülür. Bu safhada gomalak alkode eritilerek varak üzerine sürlür. Özel koruyucu verniklerde kullanılabilir.